Skandal potresa Brisel: Otpušten glavni šef Direktorata za transport

Henrik Hololei ostao bez funkcije zbog kršenja pravila o sukobu interesa i prihvatanju poklona.

Visoki zvaničnici Evropske komisije izuzetno rijetko bivaju smijenjeni, ali se upravo to dogodilo ove sedmice. Evropska komisija je u četvrtak donijela odluku o razrješenju Henrika Hololeija, dugogodišnjeg službenika EU, čime je okončan proces koji je trajao gotovo tri godine, piše Politico.eu.

Hololei, estonski diplomata i birokrata koji je gotovo 22 godine proveo u institucijama Evropske unije, našao se u središtu istrage zbog navoda da je primao skupe poklone koji su izazvali sumnju u sukob interesa. „Nakon skoro 22 godine u Komisiji, očigledno sam razočaran“, rekao je Hololei za Politico.eu svega nekoliko sati nakon što je obaviješten o odluci. „Ali drago mi je da je ovaj dugi proces konačno priveden kraju.“

Dok su politički imenovani komesari Evropske unije u prošlosti znali podnijeti ostavke, smjena ovako visokorangiranog karijernog službenika gotovo da nema presedana. Dva visoka zvaničnika Komisije, upoznata s njenim unutrašnjim funkcionisanjem, navela su da se ne sjećaju sličnog slučaja u prethodnim decenijama.

Proces protiv Hololeija započeo je 2023. godine, kada je Politico prvi objavio da je tadašnji najviši zvaničnik EU za saobraćaj prihvatio besplatne letove od Katara, u vrijeme dok je pregovarao o sporazumu o vazdušnom saobraćaju između EU i te zaljevske države, koji je bio povoljan za katarsku aviokompaniju. Objavljivanje ovih informacija uslijedilo je ubrzo nakon afere Qatargate u Evropskom parlamentu, što je dodatno pojačalo pritisak javnosti i organizacija za transparentnost da se pooštri nadzor nad etikom u institucijama EU.

Hololei je u roku od mjesec dana podnio ostavku na funkciju generalnog direktora za saobraćaj, ali je ostao zaposlen u Evropskoj komisiji, preuzevši ulogu specijalnog savjetnika u sektoru za međunarodna partnerstva. Godinu kasnije, francuski list Libération objavio je dodatne optužbe, uključujući navode da je Hololei razmjenjivao povjerljive informacije o katarskom sporazumu u zamjenu za poklone, među kojima su bili i boravci u luksuznom hotelu u Dohi. Nakon toga, slučaj je preuzeo Evropski ured za borbu protiv prevara (OLAF), što je dovelo do interne istrage Evropske komisije.

U četvrtak je Komisija saopštila da je jedan visoki zvaničnik prekršio pravila institucije koja se odnose na sukob interesa, prihvatanje poklona i obavezu prijavljivanja. Više izvora iz Komisije potvrdilo je da se radi o Henriku Hololeiju.

Internu istragu vodio je IDOC, disciplinsko tijelo Evropske komisije, čiji nalazi nisu javno objavljeni. Zaključci su proslijeđeni disciplinskom odboru sastavljenom od službenika istog ili višeg ranga, koji je nakon razgovora s Hololeijem preporuku uputio Kolegiju komesara. Konačna odluka donesena je proteklih dana.

Hololei je u Briselu bio poznat kao netipičan birokrata, sklon neformalnim razgovorima i druženjima s predstavnicima industrije. Direktor Ryanaira Michael O’Leary ranije ga je za Politico opisao kao „sjajnog“, dok su pojedine kolege govorile o njemu kao o „legendi“ unutar Generalnog direktorata za saobraćaj.

Međutim, organizacije koje se bave borbom protiv korupcije i jačanjem integriteta institucija pozdravile su odluku Komisije. Shari Hinds iz Transparency Internationala izjavila je da je reakcija Evropske komisije „zakašnjela, ali ohrabrujuća“, s obzirom na ozbiljnost etičkih prekršaja koji su Hololeiju stavljeni na teret.

Hololei, koji ima 55 godina, ostvarit će pravo na penziju Evropske komisije kada dostigne starosnu granicu za penzionisanje. Na raspolaganju su mu tri mjeseca da uloži žalbu na donesenu odluku.