Lideri Evropske unije rade na usaglašavanju zajedničke izjave kojom će naglasiti podršku teritorijalnom integritetu Ukrajine i potrebu da Kijev bude uključen u sve pregovore o svojoj budućnosti, uoči sastanka američkog predsjednika Donalda Trumpa i ruskog predsjednika Vladimira Putina u Aljasci.
Nacrt izjave, koji ima sedam tačaka, a u koji je Radio Slobodna Evropa imao uvid, trenutno kruži među državama članicama EU prije online sastanka ministara vanjskih poslova bloka zakazanog za 11. august. Sastanak je dogovoren tokom vikenda kako bi se uporedile informacije i usaglasile pozicije nakon što se američki izaslanik Steve Witkoff sastao s Putinom prošle sedmice, a potom je američki potpredsjednik JD Vance o tome izvijestio više evropskih lidera i zvaničnika tokom posjete Engleskoj.
Više evropskih diplomata s kojima je RFE/RL razgovarao navodi da postoji konfuzija oko toga o čemu je tačno bilo riječi na sastanku Witkoff–Putin 6. augusta, uključujući moguće teritorijalne razmjene i spremnost Moskve da prihvati prekid vatre.
Nacrt izjave navodi da države EU „pozdravljaju napore predsjednika Trumpa ka okončanju ruske agresije na Ukrajinu i postizanju pravednog i trajnog mira i sigurnosti za Ukrajinu“. Dodaje se, međutim, da takav mir „mora poštovati međunarodno pravo, uključujući principe nezavisnosti, suvereniteta, teritorijalnog integriteta i da se međunarodne granice ne smiju mijenjati silom“.
Tekst je sličan izjavi koju je tokom vikenda potpisala manja grupa evropskih lidera, a cilj je, prema riječima zvaničnika EU, da ostatak članica podrži zajedničke principe koji će Kijevu pružiti diplomatsku podršku. Još uvijek nije poznato hoće li ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski prisustvovati sastanku u Aljasci, ali dokument naglašava da se „put ka miru u Ukrajini ne može odlučivati bez Ukrajine“.
Ostaje pitanje hoće li Mađarska, koja često ne podržava zajedničke stavove EU o Ukrajini, pristati na ovaj tekst. Nedavni zaključci samita EU o toj temi objavljeni su kao „EU-26“ bez podrške Budimpešte, iako je Mađarska u julu pristala na novo proširenje sankcija protiv Kremlja.
