Evropski parlament dao je zeleno svjetlo kontroverznim prijedlozima koji predviđaju deportaciju ilegalnih migranata u takozvane „centre za povratak“ izvan teritorije Evropske unije, u trenutku kada raste pritisak za pooštravanje migracione politike.
Zastupnici su u Briselu usvojili reforme sa 389 glasova za i 206 protiv, čime je otvoren put za uspostavljanje centara izvan EU u kojima bi bili smješteni migranti čiji su zahtjevi za azil odbijeni.
Ovi centri ranije su razmatrani za države zapadnog Balkana, uključujući i Bosnu i Hercegovinu. Sve države ovog regiona, na kraju, odbile su tu ideju. Ali...
Ključnu podršku prijedlogu dala je grupacija Evropske narodne stranke (EPP), odnosno desni centar, uključujući zastupnike iz njemačkog CDU/CSU bloka. Uz njih, dio podrške stigao je i iz redova konzervativnih i desnih političkih grupacija, kao i pojedinih zastupnika krajnje desnice. Nasuprot tome, protiv su uglavnom glasali zastupnici zelenih, ljevice te dio liberalnih političkih opcija, što potvrđuje izražene političke podjele oko ovog pitanja.
Prema prijedlogu, osobe koje odbiju premještanje u ove centre mogle bi se suočiti s kaznama, uključujući pritvor i zabrane ulaska u Evropsku uniju.
Inicijativu predvodi grupa država među kojima su Danska, Austrija, Grčka, Njemačka i Nizozemska, dok su Francuska i Španija izrazile sumnju u efikasnost predloženog modela.
Organizacije za zaštitu ljudskih prava upozoravaju da bi ovakvi centri mogli dovesti do ozbiljnih kršenja prava migranata.
„Oni će biti smješteni izvan teritorije Evropske unije, gdje ne postoji garancija da će njihova prava biti zaštićena“, izjavila je Marta Welander iz Međunarodnog komiteta za spasavanje.
Slični pokušaji u evropskim državama već su nailazili na pravne prepreke. Plan Ujedinjenog Kraljevstva da deportuje migrante u Ruandu na kraju je obustavljen nakon sudskih sporova, dok italijanska inicijativa za obradu zahtjeva za azil u Albaniji nije zaživjela zbog pravnih izazova.
Kontroverze prate i političku pozadinu prijedloga. Prema medijskim izvještajima, tekst zakona usaglašen je kroz pregovore između stranaka desnog centra iz Evropske narodne stranke i krajnje desnih partija iz grupacije Evropa suverenih nacija, uključujući i njemačku Alternativu za Njemačku.
Zastupnik Zelenih u Evropskom parlamentu Erik Marquardt upozorio je da je dio formulacija u prijedlogu preuzet iz prijedloga krajnje desnice.
„Ne smijemo praviti evropsku migracionu politiku zavisnom od stranaka koje zagovaraju ekstremne ideje o migracijama“, rekao je Marquardt.
Usvajanjem u Evropskom parlamentu, prijedlog ulazi u narednu fazu, koja podrazumijeva pregovore između institucija EU i država članica o konačnom tekstu zakona.
