Evropska komisija svojevremeno je obavijestila Bosnu i Hercegovinu da će potpisati odgovarajuće sporazume o doprinosu EU za ova dva projekta pod uslovom da politička kriza u Bosni i Hercegovini bude okončana, uz povratak punog funkcionisanja državnih institucija.
Piše: Sead Numanović
Evropska unija odlučila je da 86,5 miliona eura ne bude isplaćeno Bosni i Hercegovini.
Radi se o novcu alociranom još 2022. godine Investicionm okvira za zapadni Balkan (WBIF) i trebao je biti doznačen Željeznicama entiteta Rs.
Ovo je dio velikog paketa od 620 miliona eura za cestovne i željezničke radove u manjem bh. entitetu.
Evropska komisija i države članice tada su odlučile da daju uslovnu podršku za dva važna investiciona projekta koji razvijaju željezničke i cestovne veze Koridora Vc, smještene na teritoriji entiteta Rs.
Tih 86,5 miliona eura su bespovratna sredstva EU. Kompletan iznos granta iz te odluke je 274 miliona eura
Evropska komisija svojevremeno je obavijestila Bosnu i Hercegovinu da će potpisati odgovarajuće sporazume o doprinosu EU za ova dva projekta pod uslovom da politička kriza u Bosni i Hercegovini bude okončana, uz povratak punog funkcionisanja državnih institucija.
To se, naravno. nije desilo!
Naprotiv! Kriza se samo produbljuje.
"Komisija procjenjuje da uslov trenutno nije ispunjen, posebno zbog zastoja u brojnim važnim finansijskim odlukama, uključujući i Reformsku agendu u okviru Plana rasta.
Finansijske obaveze iz budžeta EU za ova dva obustavljena projekta prijete da isteknu ako ostanu neiskorištene. S obzirom na to da nema naznaka da će uslov uskoro biti ispunjen, a u skladu s principima dobrog finansijskog upravljanja, Evropska komisija je obavijestila Bosnu i Hercegovinu o svojoj namjeri da predloži Operativnom odboru WBIF-a ukidanje investicionih grantova vezanih za željeznički projekat (u vrijednosti EU investicionih grantova ukupno 86,5 miliona eura)", rečeno je Politicki.ba iz Evropske unije.
Zanimljivo, Vijeće ministara Bosne i Hercegovine sakrilo je i od javnosti tu odluku.
Osim ove, BiH već u junu ove godine prijeti dodatno smanjenje 10 posto sredstava iz Plana rasta. To je skoro stotinu miliona eura!
Luigi Soreca, šef Delegacije i specijalni predstavnik Evropske unije u Bosni i Hercegovini tokom sinoćnjeg intervjua za Federalnu TV, najavio je i da će naša zemlja do kraja ove godine izgubiti još (najmanje) 400 miliona eura!
Osim što je Rs, zbog Dodika, izgubila 86,5 miliona eura, ona ne može koristiti ni ostalih 557,5 miliona eura. Taj novac namijenjen je za radove na koridoru 5c.
"Cestovni projekat ostaje za sada suspendovan, ali će odluka također morati biti donesena 2027. godine, kako bi se izbjegao gubitak sredstava EU na kraju Višegodišnjeg finansijskog okvira 2021–2027.
Ova odluka o pokretanju procedure za oslobađanje EU podrške željezničkom projektu ne mijenja stav o važnosti ovog željezničkog koridora, kao jednog od ključnih projekata u Ekonomskom i investicionom planu za zapadni Balkan i kao važnog dijela proširenja TEN-T osnovne mreže, čiji završetak ostaje visok prioritet za EU", rečeno je Politicki.ba iz EU.
Iz Brisela upozoravaju da se uslovi koje su postavili i za ovaj projekat, kao i za Plan rasta i Reformsku agendu, neće mijenjati.
"Bosna i Hercegovina se ohrabruje da radi na ispunjavanju relevantnog uslova kako bi se izbjeglo otkazivanje cestovnog projekta: Mediteranski koridor, dionica autoputa Johovac – Vukosavlje na Koridoru Vc u Bosni i Hercegovini (odobreni EU WBIF grantovi ukupne vrijednosti 187,4 miliona eura). Također se poziva da ponovo podnese aplikaciju za WBIF grantove za otkazani investicioni projekat kada uslov bude ispunjen, u okviru budućeg poziva za investicione projekte", navedeno je.
Da je situacija više nego ozbiljna, svjedoči i nedavna kolumna šefa Delegacije EU:
"Rizici nečinjenja za Bosnu i Hercegovinu više nisu apstraktni: sporije evropske integracije, propuštene reforme, izgubljene šanse za ekonomski i politički napredak te zaostajanje za susjedima. I dalje se propuštaju rokovi povezani s Reformskom agendom Plana rasta.
Sada postoji vrlo realan rizik da ćemo, nažalost, svjedočiti umanjenju sredstava izdvojenih za Bosnu i Hercegovinu u iznosu do 976,6 miliona eura prijeko potrebnih investicija u okviru Plana rasta. Taj novac bi mogao napraviti ogromnu razliku za građane.
Neiskorištavanje takvih prilika je neobjašnjivo, pa čak i neodgovorno", upozorio je Soreca.
Nesposobnost, neznanje, bahatost, nemar... vladajućih mogli bi dovesti do potpunog kolapsa evropskog puta BiH.
A to - do kraja naredne godine - znači gubitak i do 3.5 milijardi eura, o čemu je, također, pisao Politicki.ba.
