Šanse mu nisu velike. Nema podršku Njemačke i Francuske. Ali mu okolnosti sve više idu naruku.
Ime Andreja Plenkovića kao (alternativnog) predsjednika Evropske komisije posljednjih sedmica stalno cirkulira briselskim političkim krugovima.
Njemu je konkurencija premijer Grčke Kyriakos Mitsotakis.
To javlja nekadašnji funkcioner Evropske komisije i Ministarstva trezora, a sada analitičar nekoliko nevladinih organizacija Mujtaba Rahman, prenosi Politicki.ba.
U seriji objava na X-u (bivši Twitter) on rezimira svoj duži boravak u glavnom gradu Evropske unije, Briselu, i razgovore koje je imao s brojnim zvaničnicima.
Rahman ističe da je Ursula von der Leyen najvjerovatnija nova-stara predsjednica Evropske komisije.
No, nju čeka izazovno propitivanje u Evropskom parlamentu.
Izbori za ovu instituciju planirani su od 6. do 9. novembra.
Očekuje se da će Evropska narodna stranka (EPP) biti prva, dok će socijalisti i socijaldemokrati (S&D) dobiti drugu poziciju u Parlamentu.
No, da bi dobila podršku zastupnika, Von der Leyen treba osigurati (barem) 361 glas. To bi značilo da za nju treba glasati njen desni EPP, lijevi S&D i Zeleni centristički Reformisti, ali i krajna desnica okupljena oko italijanske premijerke Giorgie Meloni i francuske opozicionarke Marin Le Pen.
Spoj Meloni-Le Pen i S&D-a je i skandalozan i nezamisliv. Ali, u politici je sve moguće.
Prema propisima, Von der Leyen ima samo jednu šansu. Nema ponovnih glasanja, novih pregovora...
Ako ne prođe, Plenković i Mitsotakis uskaču u igru.
Rahman ističe da posebno Njemačka i Francuska nisu sklone Plenkoviću. Jednostavno, Hrvatska je premala...
Ako Von der Leyen ostane predsjednica Komisije, za šta su joj šanse i do 60 posto, stranke u Evropskom parlamentu okreću se izborima za predsjednika Evropskog vijeća, Evropskog parlamenta i visokog predstavnika za zajedničku vanjsku i sigurnosnu politiku/šefa Evropskog diplomatskog servisa (EEAS).
Grupacija S&D želi poziciju predsjednika Evropskog vijeća.
Oni nisu (uopće) oduševljeni performansima liberalnog Charlesa Michela. Zamjeraju mu, posebno, žeđ za medijskom pažnjom, kojom je, kažu, nastojao kompenzirati neučinkovitost.
Nekadašnji premijer Portugala Antonio Costa njihov je prvi izbor.
Iako se njegov nekadašnji kabinet nalazi pod istragom zbog korupcije, u Briselu smatraju da to nije prepreka i da će se izvući.
Vidjet ćemo...
Rahman ističe da on ima podršku Francuske i Njemačke "kao i još povećeg broja država EU". Dodaje da Costa čak ima i dobre odnose sa Orbanom.
Ako ipak ne prođe, alternative su socijalistički premijeri Danske i Švedske.
Slijedi izbor visokog predstavnika EU.
Ta pozicija do sada je bila u rukama agilnog Joseppa Borrella. Španac, usprkos godinama (77) udahnuo je živost u sterilnu diplomatiju.
To mjesto iz ruku socijalista trebalo bi ići konzervativcima ili reformistima.
Kaja Kallas, estonska premijerka ili Peter Fiala, premijer Češke mogli bi doći na to mjesto.
No, ako Von der Leyen ne bi prošla za predsjednicu Evropske komisije, EPP signalizira da želi mjesto šefa evropske diplomatije za sebe, kao "utješnu nagradu".
Obzirom da za tu funkciju pravo nominacije imaju države istočne i centralne Evrope, u takvoj kombijaciji ime Andreja Plenkovića ponovo je u igri.
Ni tu mu šanse nisu prevelike.
Ali i Rahman upozorava da su postizborne kombinatorike uvijek izvor iznenađenja. Posebno u fragmentiranim institucijama, a novi saziv Evropskog parlamenta će to zasigurno biti.
Trenutno, samo je (koliko toliko) pozicija predsjednice Evropskog parlamenta sigurna.
Roberta Metsola, političarka Nacionalističe stranke Malte (EPP) ne mora se previše sekirati...
Na kraju duge analize, on ipak procjenjuje da će evropske institucije u narednih pet godina voditi Von der Leyen, Costa, Metsola i Kallas.
