Nermin počeo, Nermin okončao: Raskida se ugovor sa Kinezima za izgradnju Bloka 7!

Tadašnji federalni premijer Nermin Nikšić započeo je aktivnosti na Bloku 7 Termoelektrane Tuzla. Današnji premijer Nermin Nikšić raskida ugovor o gradnji Bloka 7.

Vlada entiteta FBiH dala je prethodnu saglasnost na raskid Ugovora o izgradnji Bloka 7 u Tuzli, saznaje Istraga. Istovremeno, data je prethodna saglasnost za otkazivanje Sporazuma o kreditnoj liniji sa Exim Bankom iz Kine.

“Zadužuje se premijer FBiH da uputi u parlamentarnu proceduru Informaciju o Analizi realizacije EPC Ugovora sa izgradnju Bloka 7 – 450 MW u Termoelektrani Tuzla radi informisanja Parlamenta FBiH o statusu Ugovora o inženjeringu, nabavci i izgradnji Bloka 7i svih pratećih ugovora sa EPC izvođačem kao i Sporazuma o kreditnoj liniji sa Exim Bankom Kine”, navedeno je u Zaključcima Vlade FBiH usvojenim sredinom decembra.

„Što se tiče Termobloka 7, definitivno je da se on neće graditi. Sad je pitanje hoćemo li ići u arbitražu ili ćemo postići neki sporazum s onima s kojima je bio potpisan ugovor oko toga“, izjavio je federalni premijer Nermin Nikšić, ne pominjući uopće zaključke Vlade FBIH kojima je, faktički, započeo proces raskida ugovora sa Kinezima.

Priča o izgradnji Bloka 7 pokrenuta je tokom prvog premijerskog mandata Nermina Nikšića. Prve kontakte sa Kinezima ostvario je tadašnji lider SDP-a BiH i ministar vanjskih poslova BIH Zlatko Lagumdžija.

“Investicija Blok 7 je ustvari prva velika investicija u Elektroprivredi BiH otkad je Tito otvorio posljednji sličan pogon”, izjavio je tadašnji predsjednik SDP-a, a današnji ambasador BiH u UN-u Zlatko Lagumdžija.

U august 2014. godine Lagumdžija se susreo sa tadašnjim ambasadorom Narodne Republike Kine u BiH Dongom Chunfengom.

“Zajednički je konstatirano da pripreme za realizaciju projekta izgradnje Bloka 7 Termoelektrane Tuzla, vrijednog 1,5 milijardi KM, a kojeg će prema rezultatima tendera iz aprila 2014. godine graditi kineski konzorcij “China Gezhouba Group Co Ltd. – Lider Guandong Electric Power Design Institute”, teku planiranom dinamikom. Dr. Lagumdžija je istaknuo da ovaj projekat, kao i drugi projekti kineskih kompanija u elektroenergetskom sektoru, mogu biti pozitivan primjer i model za druge kineske investitore u BiH. U tom kontekstu istaknuo je potencijale koje naše zemlja posjeduje u sektoru infrastrukture i telekomunikacija i drugih resursa kojima raspolaže BiH”, saopćeno je tada iz Ministarstva vanjskih poslova BiH.

Nedugo nakon ovoga, Elektroprivreda BiH sa Elvedinom Grabovicom na čelu potpisala je ugovor o gradnji Bloka 7. Ali iste godine SDP BiH je izgubio izbore, a već naredne godine Nermin Nikšić i Lagumdžija su ostali bez pozicija. Na čelo Vijeća ministara BiH došao je Denis Zvizdić (tada SDA, a danas NiP). Nakon što je Parlament FBiH dao sve potrebne saglasnosti na potpisivanje ugovora, u novembru 2017. godine Zvizdić je sa Kinezima potpisao Ugovor o kreditu između Elektroprivrede BiH i kineske EXIM banke za projekat izgradnje termoelektrane kapaciteta 450MW “Blok 7” Termoelektrane “Tuzla” u vrijednosti od oko 1,6 milijardi KM.

Međutim, nakon pritiska iz EU i SAD-a, ovaj projekat nikada nije realiziran.

Kineski konzorcij je u septembru 2020.godine informisao JP Elektroprivreda BiH o odustanku američke kompanije da bude podizvođač u ovom projektu. Riječ je o američkoj kompaniji “General Electric” koja se iz projekta povukla zbog nesudjelovanja u poslovima zasnovanim na uglju.

Kineski konzorcij je nakon toga predlagao alternativne kineske podizvođače za ključnu opremu )kotlove), što Elektroprivreda nije prihvatila, uz obrazloženje da alternativni podizvođač ne zadovoljava uslove.

“Mi smo uz saglasnost Vlade Federacije Bosne i Hercegovine donijeli odluku o neprihvatanju alternativnih ponuđača opreme zato što nemaju reference, znanje i iskustvo za realizaciju ugovora o izgradnji bloka 7. O tome smo upoznali i konzorcij uz molbu da pristupe realizaciji ugovorenih obaveza”, navedeno je na zvaničnoj web stranici Elektroprivrede BiH.

Zbog projekta Bloka 7, Energetska zajednica je u decembru 2020. godine uvela sankcije BiH, uz upozorenje da se gradnjom novih termoelektrana u BiH odstupa od politike EU o dekarbonizaciji Evrope.

Pod pritiskom EU, vlasti u BiH su vremenom odustajale od ovog energetskog projekta koji bi povećao energetsku efikasnost BiH. I, na kraju, Vlada FBiH je pokrenula proceduru raskida ugovora sa Kinezima, što znači da je projekat Blok 7 Tuzla i službeno propao.