Bugarska je u proteklih nekoliko godina čak pet puta blokirala napredak Srbije na putu ka Evropskoj uniji, a u središtu takve politike nalazi se Rumen Radev, doskorašnji predsjednik te zemlje, koji bi uskoro mogao preuzeti i premijersku funkciju.
Posljednja blokada dogodila se u decembru prošle godine, kada je Sofija zaustavila otvaranje klastera 3 u pregovorima Srbije s EU. S obzirom na to da bi se ovo pitanje ponovo moglo naći na dnevnom redu u junu, otvara se dilema da li će Bugarska nastaviti istim kursom ili ublažiti svoju poziciju.
Analitičari smatraju da potpuna i kontinuirana blokada nije najizgledniji scenario, ali upozoravaju na mogućnost povremenih političkih pritisaka. Marko Savković, viši savjetnik Isak fonda, ocjenjuje da će fokus ostati na pitanju položaja bugarske manjine u Srbiji.
„Realnije je da se jave povremeni pritisci, i to oko tretmana i prava bugarske manjine. Radev je to najavljivao još ranije“, rekao je Savković, dodajući da Bugarska, kao članica Evrozone, ima interes da se predstavi kao konstruktivan partner unutar Evropske unije.
Ipak, podsjeća da Sofija ni ranije nije bila jedini akter blokada, te da se evropski proces Srbije suočava i s drugim izazovima, uključujući pitanja sankcija Rusiji, vladavine prava i odnosa s Kosovom.
Bugarska je u više navrata koristila mehanizme unutar EU kako bi usporila pregovore Srbije. Prema dostupnim podacima, blokade su zabilježene u januaru 2016. godine, kada je podržana hrvatska blokada, zatim 2017. godine, kao i u decembru 2020, junu 2021. te u dva navrata tokom 2024. i 2025. godine.
