Američki predsjednik u zvaničnom dokumentu optužuje EU i migracije za duboku društvenu i političku krizu na kontinentu.
Američki predsjednik Donald Trump i njegova administracija tvrde da Evropskoj uniji i evropskim državama prijeti “skoro potpuno kulturno urušavanje”, navodeći migracije i djelovanje evropskih institucija kao ključne uzroke te opasnosti. Ove ocjene iznesene su u novoj Strategiji nacionalne sigurnosti Sjedinjenih Američkih Država, dokumentu od 33 stranice objavljenom tokom noći.
Prema tekstu strategije, Evropa se suočava s ekonomskim teškoćama, ali su one, kako se navodi, “zasjenjene stvarnom i mnogo ozbiljnijom perspektivom civilizacijskog brisanja u narednih dvadeset godina”.
Administracija navodi da evropski kontinent potresaju “aktivnosti Evropske unije i drugih transnacionalnih tijela koje potkopavaju političku slobodu i suverenitet, migracijske politike koje mijenjaju kontinent i stvaraju sukobe, ograničavanje slobode govora, suzbijanje političke opozicije, drastičan pad nataliteta, te gubitak nacionalnih identiteta i samopouzdanja”.
Ovakva retorika najvjerovatnije će odjeknuti među brojnim evropskim desničarskim i nacionalističkim partijama, čije se izborne platforme u velikoj mjeri zasnivaju upravo na kritikama EU i zahtjevima za oštrije mjere protiv migracija iz muslimanskih i neeuropskih zemalja.
U strategiji se ističe jasna ideološka podudarnost između Trumpovog populističkog MAGA pokreta i evropskih nacionalističkih partija. Administracija navodi da se SAD “ohrabruju političke saveznike u Evropi da promovišu preporod duha”, te da rast utjecaja “patriotskih evropskih stranaka pruža razlog za optimizam”.
Dokument također predstavlja rijetko službeno obrazloženje Trumpovog pogleda na međunarodne odnose. Ove strategije, koje administracije u SAD-u objavljuju jednom u toku mandata, utiču na određivanje budžetskih prioriteta u sektoru sigurnosti i vanjske politike. Trump dokument naziva “mapom puta koja treba osigurati da SAD ostanu najveća i najuspješnija nacija u historiji i dom slobode na Zemlji”.
Iako se priznaje da “Evropa ostaje strateški i kulturno važna” za SAD, ton dokumenta usklađen je s dosadašnjim oštrim javnim kritikama evropskih vlada. Potpredsjednik JD Vance izazvao je veliki potres na Minhenskej sigurnosnoj konferenciji u februaru ove godine kada je optužio evropske lidere za “neuspjeh u kontroli migracija” i “gaženje slobode govora”.
Strategija se dotiče i takozvane teorije “velike zamjene”, koja na ekstremnoj desnici tvrdi da političke elite “mijenjaju evropsko stanovništvo imigrantima”, posebno iz afričkih i većinski muslimanskih zemalja. Dokument navodi da je “potpuno moguće da će unutar nekoliko decenija neki NATO saveznici postati većinski neeuropski”.
Rat u Ukrajini se kratko spominje, uz ocjenu da je u interesu SAD-a da se sukob okonča kako bi se obnovila “strateška stabilnost” u odnosima s Rusijom. Administracija istovremeno tvrdi da “nestabilne manjinske vlade u Evropi” imaju “nerealna očekivanja” vezana za rat, te nagovještava da pojedini evropski lideri otežavaju mirovne procese. Ove ocjene objavljene su dok evropski zvaničnici sve glasnije upozoravaju da bi Vašington mogao “izdati” Ukrajinu tokom eventualnih pregovora s Moskvom.
U suprotnosti s dugogodišnjom politikom otvorenih vrata NATO-a, dokument poziva na prekid “percepcije i realnosti” da se NATO stalno širi. Iako Trumpova administracija otvoreno negoduje zbog mogućeg pridruživanja Ukrajine Alijansi, ovaj stav je imao i prethodni predsjednik Joe Biden.
