Piše: Mustafa Gradaščević
Danas se navršilo 33. godine od otvaranja prvog logora u Bosni i Hercegovini, logora Batković kod Bijeljine.
Bila je ovo prilika da obilježimo ovu historijsku činjenicu, da obilaskom hangara, časom historije, polaganjem cvijeća i učenjem fatihe odamo počast žrtvama ovog zloglasnog logora.
Kroz logor Batković prošlo je više od 4.000 logoraša iz svih krajeva Bosne i Hercegovine. Ubijeno je njih 80.
Iz Bijeljine i Janje kroz logor Batković prošlo je više od 700 Bošnjaka.
Jedan od njih bio je i moj otac.
Kakvim su strahotama, mučenju, maltretiranju, ubijanju i drugim bestijalnostima bili podvrgnuti zatočenici ovog kazamata, najmanje sam čuo od svog oca. Čovjek ima blokadu da o tome govori, da se prisjeća dana provedenih u logoru. Na pomen imena Batković, jednostavno čovjek dobije neku blokadu.
Za nalogodavace, organizatore, izvršioce, one koji su vršili zločine u logoru skoro da niko nije odgovarao - tek par pojedinaca sa dna hijerarhije zločina koji su osuđeni na simbolične i mizerne kazne zatvora. Veliki broj onih koji su bili čuvari, upravnici ili su imali neku drugu funkciju u logoru Batković i dan danas slobodno žive i hodaju Bijeljinom.
Osim što nema pravde za ubijene i preživjele logoraše, u smislu procesuiranja i kažnjavanja odgovarnih, pravobranilaštvo manjeg bosanskohercegovačkog entiteta kažnjava novčanim kaznama logoraše zbog izgubljenih sudskih sporova pred domaćim sudovima. Te novčane kazne iznose po nekoliko hiljada maraka. Prava bivših logoraša nisu regulisana zakonskom legislativom ni na kojem nivou. Ovo je kategorija ljudi u našem društvu koji su apsolutno nevidljivi za naš pravni sistem kada je u pitanju zaštita njihovih prava.
U svim normalnim društvima bivši logori, poput Batkovića, bili bi pretvoreni u memorijalne centre.
Ti objekti se restauriraju, obnove, sa spomen pločom ili spomenikom na kojima stoje imena onih koji su tu bili zatočeni i ubijeni. U tim memorijalnim centrima organizuju se postavke, izložbe, predavanja, seminari, posjećuju ih školska djeca i studenati, ali i ostali dolaze da obilaze i uče, prenose znanje i čuvaju sjećanje na ta mjesta i zločine koji su tu počinjeni. A sve sa jednim jedinim ciljem - da se zlo nikad i nikome ne ponovi.
