ChatGPT je rekao:
Martin Raguž, visoki funkcioner HDZ-a 1990, učestvovao je na obilježavanju 30 godina djelovanja Panevropske unije u Bosni i Hercegovini, gdje je naglasio da mir, evropske integracije i strateško pozicioniranje BiH unutar Evrope predstavljaju jedini održivi okvir za političku stabilnost i društveni razvoj zemlje. Skup je održan u Parlamentarnoj skupštini BiH, pod naslovom „Mir kao temelj, evropske integracije – budućnost BiH“.
Panevropska unija, najstariji pokret za ujedinjenje Evrope osnovan 1922. godine, zagovara kontinent zasnovan na pravu naroda na samoodređenje, ljudskim pravima i zajedničkom evropskom nasljeđu. Ove vrijednosti bile su u fokusu konferencije na kojoj su učestvovali međunarodni i domaći stručnjaci, akademici i politički akteri.
Raguž je govorio na panelu „Perspektive BiH i zapadnog Balkana u evropskoj zajednici budućnosti“, gdje je iznio širi pregled efekata Dejtonskog mirovnog sporazuma, uloge međunarodnih institucija, ponašanja domaćih političkih aktera i izazova koji su obilježili tri decenije postdejtonske BiH.
On je naglasio da je mir postignut Dejtonskim sporazumom bio historijski i presudan trenutak, ostvaren uz ogroman angažman međunarodne zajednice predvođene Sjedinjenim Američkim Državama. Međutim, istaknuo je da je sama struktura sistema stvorenog u Dejtonu vremenom pokazala ozbiljna ograničenja.
„U 30-godišnjem postdejtonskom periodu, uz određena postignuća, sve su vidljivija njegova ograničenja, posebno u pogledu nefunkcionalnog i nepravednog ustavnog poretka koji stvara blokade, generira neodgovornost, manipulacije, nepotizam, korupciju i klijentelizam“, rekao je Raguž, dodajući da takvo stanje dovodi do masovnog odlaska mladih i obrazovanih ljudi.
Posebno je upozorio na sve veći prostor koji u javnosti zauzimaju govor mržnje i oštre političke konfrontacije. Prema njegovim riječima, ovakav diskurs razara društvenu koheziju i onemogućava razvoj političkog dijaloga. „Ovakvu negativnu paradigmu može promijeniti samo nova politička generacija, posvećena dijalogu, argumentima, znanju i odgovornosti, s ciljem potpunog integriranja BiH u Evropu“, poručio je.
Iako građani, kako je naglasio, u velikoj većini podržavaju evropski put zemlje, izostanak odgovornosti vladajućih struktura dovodi do toga da BiH propušta brojne prilike, uključujući pristup evropskim fondovima i značajnim razvojim sredstvima. „Ta sredstva moraju biti stavljena u funkciju razvoja, rasta i poboljšanja životnog standarda svakog čovjeka“, rekao je.
Glavna poruka njegovog izlaganja bila je potreba za „evropeizacijom Dejtona“, što podrazumijeva uvođenje evropskih kriterija i vrijednosti u ustavni i institucionalni okvir BiH. „Nakon tri decenije od potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, u njegov nesavršeni okvir moramo unijeti evropske standarde kako bismo izgradili funkcionalan, pravedan, demokratski i odgovoran sistem. To je ono što ova zemlja i svi njeni narodi i građani konačno zaslužuju“, zaključio je Raguž.
