Bugarski predsjednik Rumen Radev pozvao je Evropsku uniju da vrlo ozbiljno shvati aktivnosti Beograda u okviru doktrine takozvanog „srpskog svijeta“, upozorivši da taj koncept može predstavljati ozbiljnu prijetnju stabilnosti zapadnog Balkana.
„Zapadni Balkan je kritična sigurnosna tačka koja zahtijeva punu pažnju Evropske unije“, izjavio je Radev, odgovarajući na novinarsko pitanje o opasnostima koje nosi projekat „srpski svijet“ i o tome kako ta inicijativa Beograda utiče na sigurnost u regionu.
„Vjerujem da je krajnje vrijeme da sve evropske institucije ovaj problem shvate mnogo ozbiljnije. To je i za nas izuzetno osjetljivo pitanje“, dodao je Radev. Njegova izjava naširoko je prenošena u albanskim i kosovskim medijima.
Izvjestilac Evropskog parlamenta za Srbiju Tonino Picula ranije je upozorio na projekat nazvan „srpski svijet“, koji ima za cilj ponovno uspostavljanje dijelova bivše Jugoslavije s Beogradom u centru, uključujući pokušaje vraćanja Kosova i približavanja Crne Gore, Sjeverne Makedonije te dijelova Bosne i Hercegovine pod utjecaj Srbije.
Koncept „srpskog svijeta“ mnogi analitičari porede s manjom verzijom projekta „Velike Srbije“ Slobodana Miloševića, ali i s idejom „ruskog svijeta“ koju promoviše Vladimir Putin. Obje doktrine oslanjaju se na utjecaj pravoslavne crkve i nacionalističku ideologiju.
U junu 2024. godine, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić predsjedavao je u Beogradu skupom nazvanim „Svesrpska skupština“, na kojem su se okupili predstavnici Srba iz cijele bivše Jugoslavije. Na tom sastanku usvojena je „Svesrpska deklaracija“, dokument koji na papiru definiše plan za sprovođenje ideje „srpskog svijeta“.
U dokumentu se Kosovo opisuje kao sastavni dio Srbije, dok se entitet Rs u Bosni i Hercegovini definiše kao „nacionalni interes Srbije“.
Već u martu 2025. godine, manje od godinu dana kasnije, uslijedile su reakcije – Hrvatska, Albanija i Kosovo objavili su formiranje vojnog saveza, dok su Srbija i Mađarska potpisale sopstveni vojni pakt.
Vučić je najavio da će Srbija izgraditi „najjaču i tehnološki najnapredniju vojsku u svojoj historiji“, što je izazvalo zabrinutost susjednih država i zapadnih posmatrača zbog rastućih ambicija Beograda.
Vučić je čak tvrdio da je Bugarska pozvana da se pridruži vojnom savezu koji okružuje Srbiju, ali su vlasti u Sofiji te navode brzo demantovale.
Beograd godinama intenzivno naoružava svoju vojsku savremenim sistemima – od francuskih borbenih aviona i ruskih helikoptera, koje Vučić opisuje kao „leteće tenkove“, do kineskih sistema protivvazdušne odbrane nabavljenih nakon ruske invazije na Ukrajinu. Izvještaji ukazuju i na kupovinu iranskih dronova „Shahed“, koje Rusija koristi u napadima na ukrajinske gradove.
