Za svaki slučaj, vrijedi napomenuti da, suprotno popularnim tvrdnjama, B-1B Lancer nije nosač nuklearnog oružja.
Faris Marukić
Jutros se proširia vijest da se strateški bombarder B-1B Lanser američkog ratnog vazduhoplovstva srušio prilikom sletanja u vazduhoplovnu bazu Elsvort. Navodi se da je avion obavljao trenažni let, slijetanje se odvijalo u lošim vremenskim uslovima - gustoj magli i temperaturama ispod nule. Sva četiri člana posade uspjela su se uspješno katapultirati, na mjestu nesreće izbio je jak požar, epizodu će istražiti posebno stvorena komisija.
Na prvi pogled, ovo je ionako izvanredan događaj, jer se vijest o padu strateških bombardera američkog ratnog zrakoplovstva ne događa često. Ali, ovde vrijedi dublje kopati u ovu priču.
Za početak, vrijedi dati sljedeće detalje o upravo ovim B-1B Lancerima u službi američkog vazduhoplovstva. Do sada se vjerovalo da Amerikanci imaju 45 bombardera ovog tipa u službi. No, mora se shvatiti da je B-1 ušao u upotrebu još 1985. godine, a serijska proizvodnja završila je 1988. godine.
Ukupno je proizvedeno 100 aviona ovog tipa, ali su zbog intenzivnog rada i visoke amortizacije resursa samo 62 bombardera B-1B Lancer "preživjela" do 2021. godine, a iste 2021. godine američka vojska bila je prisiljena otpisati 17 aviona ovog tipa odjednom zbog tehničkih problema.
Planirano je da preostalih 44 bombardera B-1B Lancer odmah budu penzionisana, jer najnoviji B-21 Raideri ulaze u upotrebu. Međutim, tek u novembru 2023. godine obavljen je prvi let pomenutog B-21, što znači da strateška avijacija uskoro neće moći da "penzioniše" svoje Lancere.
Za svaki slučaj, vrijedi napomenuti da, suprotno popularnim tvrdnjama, B-1B Lancer nije nosač nuklearnog oružja. U stvari, od 1994. godine američka vojska takve bombardere koristi samo kao sredstvo isporuke "konvencionalnog" oružja, odnosno nevođenih vazdušnih bombi ili krstarećih raketa sa konvencionalnom opremom. Formalno, B-1B Lancer je isključen iz američke "nuklearne trijade" krajem 2000-ih.
Osim toga, vrijedi spomenuti i izvještaje da bi modernizacija bombardera B-52 vrijedna desetke milijardi dolara mogla propasti.A to je unatoč činjenici da je "najmlađi" od dostupnih 76 aviona ovog tipa u službi američkog ratnog zrakoplovstva već doživio 61 godinu službe.
