Herson: Osam mjeseci vječnosti

U ranim jutarnjim satima 1. marta, ukrajinski zvaničnici su izjavili da su ruske snage pokrenule obnovljeni napad na Herson i da napreduju od međunarodnog aerodroma Herson do autoputa između Hersona i Mikolajeva.

Faris Marukić

Ruske snage započele su invaziju na Hersonsku oblast s juga preko Krima 24. februara, a ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski je rekao: „Naše trupe vode žestoke borbe u blizini predgrađa Hersona, neprijatelj pritiska s okupiranog Krima, pokušavajući da napreduje prema Melitopolju. Do večeri 24. februara, ruske snage su stigle do grada Hersona i osigurale most Antonovskij, koji osigurava strateški prelaz preko rijeke Dnjepar i prema važnom čvorištu gradu Nikolajevu.

Do ranih sati 25. februara, ukrajinske snage su u žestokoj bitci oslobodile most na kome su ostali brojni mrtvi vojnici i uništena vozila. Kontranapad je primorao Ruse da krenu na sjever i zauzmu sljedeći najbliži prelaz na Dnjepru, grad Nova Kahovka. Ruske trupe su ponovo zauzele Antonovski most kasnije tokom dana.

Dana 26. februara, Ihor Kolikajev, gradonačelnik Hersona, izjavio je da su se ruske snage povukle iz Hersona nakon ukrajinskog zračnog napada na ruska oklopna vozila, što je omogućilo da grad ostane pod kontrolom Ukrajine. Ukrajinski zvaničnik Anton Heraščenko je kasnije tvrdio da su ukrajinske snage porazile kolonu ruske vojske u blizini grada Oleški, koji se nalazi južno od Hersona.

Ujutro 27. februara, rusko Ministarstvo odbrane je saopćilo da su ruske snage opkolile Herson i, prema ukrajinskim zvaničnicima, zauzele dio grada, uključujući međunarodni aerodrom Herson.

Ruske snage ušle su u Herson kasnije tokom dana.

U rano jutro 2. marta, Kolihajev je izvijestio da su ruske snage zauzele željezničku stanicu i riječnu luku. Istog dana, ruske snage su uočene na Trgu slobode u centru Hersona, gdje se nalazi zgrada regionalne administracije. Rusko Ministarstvo odbrane je kasnije tvrdilo da je zauzelo grad, dok su ukrajinski i američki zvaničnici negirali tu tvrdnju i izjavili da se borbe nastavljaju.

Kasnije, 2. marta, grupa od desetak ruskih vojnika, uključujući i komandanta, ušla je u zgradu gradskog veća i počela pregovore sa Kolihajevim. Te večeri Kolihajev je objavio da je predao grad i da ruski komandant namjerava da uspostavi vojnu upravu. Kolihajev je priznao da ukrajinska vojska više nije prisutna u Hersonu, a drugi zvaničnik je izjavio da se ruska vojska nalazi u svim dijelovima grada. Prema gradonačelniku, bitka je dovela do smrti oko 300 ukrajinskih vojnika i civila i teškog uništenja grada.

Već 12. marta, ukrajinski zvaničnici su tvrdili da Rusija planira da organizira referendum u Hersonu za uspostavljanje takozvane Narodne Republike Herson, slično Donjeckoj Narodnoj Republici i Luganskoj Narodnoj Republici.

Zamjenik vojno-civilne okupacijske uprave Kiril Stremousov je 11. maja 2022. najavio spremnost da pošalje predsjedniku Vladimiru Putinu zahtjev da se Hersonska oblast pridruži Ruskoj Federaciji, uz napomenu da neće biti stvaranja „Hersonske Narodne Republike“.

Komentirajući ove izjave, Putinov sekretar za štampu Dmitrij Peskov rekao je da o ovom pitanju treba da odlučuju stanovnici regiona i da „ove sudbonosne odluke moraju imati apsolutno jasnu pravnu pozadinu, pravno opravdanje, biti apsolutno legitimne, kao što je bio slučaj s Krimom "

Krajem septembra 2022. godine ruski zvaničnici u Ukrajini organizirali su referendume o aneksiji okupiranih teritorija Ukrajine od strane Rusije. Trenutno je validnost rezultata referenduma prihvatila samo Sjeverna Koreja i nijedna druga suverena država.

Dana 30. septembra 2022. godine, ruski predsjednik Vladimir Putin najavio je aneksiju Donjecke, Hersonske, Luganske i Zaporoške oblasti Ukrajine u obraćanju pred oba doma ruskog parlamenta. Ujedinjene nacije, Ukrajina i mnoge druge zemlje osudile su aneksiju.

U gradu su slavodobitno postavljeni bilbordi na kojima piše da je od sada Herson vječno ruski – vječnost koja je trajala nešto više od osam mjeseci.

Situacija na frontu govorila je neku drugu priču. Još od kraja aprila ukrajinska vojska počela je s oslobađanjem naselja Hersonske oblasti. Oslobađanje je dobilo na momentumu tek od septembra, s kulminacijom u oktobru. Važan, možda i ključan događaj bio je ukrajinski napad na Antonovski most koji grad Herson povezuje s ostatkom regije, ali i s Krimom, osnovom logističke podrške ruskoj okupaciju u regiji.

Početkom novembra svi pokazatelji u gradu govorili su da se ruska strana namjerava povući iz grada. Uklonjene su zastave, kontrolni punktovi napušteni, a regionalna uprava demolirana.

Zvanična najava povlačenja stigla je tek danas 9. novembra.

Oslobađanje i put Ukrajinaca ka Hersonu će vjerovatno biti spor i metodičan proces - jer svaka vijest može biti zamka.

Odlazak ruskih trupa iz Hersona i šire okoline značio bi oslobađanje više od 4000 kvadratnih kilometra ukrajinske teritorije.

Ipak, značajan dio ove oblasti s druge strane Dnjepra ostaje pod okupacijom. Tamo je navodno, ruska vojska formirala četiri linije fronta.

Šta su naredni potezi obje strane ostaje da vidimo!!!